खूर साळणी

आधुनिक यंत्राद्वारे खूर साळणी झाली सोपी

दुधाळ जनावरांमध्ये खूरसाळणीला मोठे महत्त्व आहे. यातील पारंपरिक पद्धतीतील धोके, त्रुटी लक्षात घेऊन अंकुश वायकर यांनी लोखंडी व लाकडी संरचनेच्या आधुनिक व शास्त्रीय पध्दतीच्या यंत्राची सेवा पशुपालकांना देण्याचा व्यवसाय सुरू...
वासरांच संगोपन

वासरांच संगोपन नेमकं करायचं तरी कस??

२०२१ या वर्षात आपल्या सर्वांना बऱ्यापैकी दिलासा देणाया गोष्टी घडल्या आहेत वा घडत आहेत. जसे की कोरोना विषाणूची लस आली सर्वांना लसीकरण सुरु झाले आणि शेतकरी बांधवांच्या हितार्थ म्हणजे दुधाच्या...
External Parasites in Cattle

जनावरांमधील बाह्य परजीवींचे नियंत्रण

सध्या बाह्य परजीवींचे नियंत्रण (External parasites in cattle) हा मोठा प्रश्न पशुपालकांनसमोर आहे. गोचीड, गोमाशा, उवा, लिखा, पिसवा इ. बाह्य परजीवीमुळे जनावरांची हानी होते. बाह्य परजीवी आजारी जनावरांकडून स्वस्थ जनावारांकडे...
डाऊनर काऊ सिंड्रोम

डाऊनर काऊ सिंड्रोम (वेतोत्तर गोपात लक्षण) निदान आणि उपचार

डाऊनर काऊ सिंड्रोम उर्फ वेतोत्तर गोपात लक्षण हे लक्षण गाय ज्या वेळेस कॅलशियम (कल्क) उपचारांना दाद देत नाही किंवा ते उपचार करावयास उशीर होतो त्यामुळे होणाऱ्या कॅलशियम न्यूनतेमुळे गाय व्यायल्यानंतर...
मुरघास तंत्रज्ञान

जाणून घ्या… पंजाबच्या पशुपालकांचे शाश्वत दूध उत्पादनासाठीचे मुरघास तंत्रज्ञान…

अलीकडे शेतीला पूरक जोडधंदा म्हणून दुग्धव्यवसायाला विशेष महत्व प्राप्त झाले आहे. अलीकडच्या काळात दुधव्यवसायात खूप आमूलाग्र बदल झाले आहेत त्याचाच वापर करून पंजाबचे पशुपालक दूध उत्पादनात खूप पुढे गेले आहेत....
जनावरांमधील गजकर्ण

जनावरांमधील गजकर्ण (रिंगवर्म) रोग

गजकर्ण (रिंगवर्म) हा गाई-बैलांना आणि माणसांना होणार बुरशीजन्य रोग आहे. हा एक गुरांना होणारा सर्वसामान्य त्वचा रोग आहे. ह्या बुरशीचे बीज कोश (स्पोअर्स) काही आठवड्यपासून काही वर्षापर्यंत वातावरणात जिवंत राहू...
चारा व्यवस्थापन

दुधाळ जनावरांसाठी चारा व्यवस्थापन

जनावरांच्या शरीरातील उर्जा वाढवण्यासाठी, शरिराची वाढ, तंदूरूस्ती व स्वास्थ्यासाठी खाद्याची गरज असते. म्हणून खाद्यात पुरेशी उर्जा व शरिराला लागणारी प्रथिने, क्षार व आवश्यक असणारी पोषकतत्त्वे यांचा समावेश पाहिजे. तसेच पचनक्रिया...
जनावरांचे हिवाळ्यातील व्यवस्थापन

जनावरांचे हिवाळ्यातील व्यवस्थापन

पशुपालन व्यवसायासाठी हिवाळा ऋतु पोषक मानला जातो. सरासरी कमी तापमान, भरपूर पाण्याची उपलब्धता, मुबलक हिरवा चारा, वाळलेला चारा, हवेतील मध्यम आद्रता यामुळे जनावरांच्या आरोग्यासाठी हिवाळा ऋतु पोषक ठरतो. जनावरांची प्रजनन...
Sukhdev Kadam

दुग्ध व्यवसायातील यश – सुखदेव अरविंद कदम

सुखदेव कदम हें अत्यंत सर्वसामान्य कुटुंबातील व्यक्ती, साधी राहणी उच्च विचार या उभतीप्रमाणे शिक्षण सर्वसाधारण १० वी पास पूर्वी एका सहकारी सोसायटीत अत्यंत कमी पगारात नोकरी आणि क्षेत्र पण कमीच...

गोस्तन-दाह : रोग निदान आणि त्यावरील उपचार – पुरवणी (परिशिष्ट)

प्रस्तावना: १९६१-७० ह्या दशकात “गोस्तन-दाह” ह्या गाईच्या रोगाच्या उपचारासाठी सल्फा औषधे, नेफ्टीन (नायट्रोफ्युरॉन) आणि पेनिसिलीन-स्ट्रेप्टोमायसिन युक्त मलमाच्या ट्यूब गाईच्या आंचळांत सोडण्यासाठी वापरत असत. परंतु १९७१-८० ह्या काळात आणि त्यानंतर २००० सालापर्यंत...